Ergenlikte Fiziksel Gelişim: Ne Beklenmelidir? Ne Zaman Değerlendirmek Gerekir?
Ergenlik Döneminde Fiziksel Gelişim: Normal Olan Nedir? Ne Değildir?
Gencin Büyüme Modeli
Tam olarak aynı yaştaki iki oğlan veya kızın ergenlik dönemleri birbirinden ayrı zamanlarda başlayabilir veya bitirebilir, ancak yine de gelişimleri "normal" olarak kabul edilen zaman aralığının içine girer. Bir çocuğun fiziksel gelişiminin zamanlaması ve hızı büyük ölçüde ebeveynlerden miras kalan genler tarafından belirlendiği için değişkenlik gösterebilir.
Bir gencin büyümesi ne şekilde olursa olsun, oğlunuz veya kızınız ergenlik döneminde hayatındaki diğer zamanlara göre daha hızlı büyür.
Kızlar
Hızlı büyüme 8 ile 14 yaşları arasında başlamakla birlikte ortalama olarak 11,5 yaş civarında gerçekleşir.
Oğlanlar
Kızlara göre genellikle başlangıç yaşı yaklaşık iki yıl geride kalır - bu yüzden 13 yaşındaki kızlar bir süre 13 yaşındaki erkeklerden daha uzun boylu olabilirler.
Genellikle Olan Şeyler
Önce eller ve ayaklar büyür ve bu durum sıklıkla garip bir vücut görünümüne neden olur. Kollar ve bacaklar birbirleriyle dengeli olana kadar, ergenler kendi ayaklarına takılıyor gibi görünebilirler. Daha sonra oğlanların omuzları, kızların kalçaları genişler ve vücudun gövde kısmı uzar. Yüzdeki kemikler, özellikle alt çene, gelişir ve yüzde belirgin değişiklikler meydana gelir.
Ergenlik döneminde meydana gelebilecek birçok değişikliği anlamanıza yardımcı olmak için, öncelikle iki ya da üç yaşından beri her yıl çocuğunuzun ortalama 5 santim uzadığını ve yaklaşık 2,5 kilo aldığını hatırlayabilirsiniz. Bununla birlikte, ergenlik döneminde bu oranın iki katına çıkmasını bekleyebilirsiniz.
Oğlanlar
12 ayda 10 santim uzayabilir ve uzama durduğunda 3 ila 4 yıl içinde 33 ila 34 santim ve 18 kilo eklenmiş olabilir.
Kızlar
Regl dönemi başlamadan önce 6 ila 12 ay içinde 7 santim veya daha fazla olmak üzere yaklaşık 25 cm ve 11 kilo alabilirler.
Ergenlik dönemi sona erdikten sonra oğlanlar ve kızların büyüme hızları büyük ölçüde yavaşlar. Yetişkinlik dönemindeki boylarının neredeyse tamamını ergenlik döneminde kazandıktan sonra ve ergenlik dönemi sona erdiğinde, çoğu genç 2 veya 3 santimden fazla uzamaz. Çocuğunuzun ergenlik dönemi gelişimini tamamlayıp tamamlamadığını anlamak için çocuk doktorunuza danışabilirsiniz.
Çocuk Doktoru ile Ne Zaman Görüşülmeli
Bir oğlan veya kız çocuğunun aynı yaştaki diğer çocuklara göre daha az veya fazla gelişim göstermesi nadiren endişe sebebidir. Ancak bir çocuk yaşıtlarına göre önemli ölçüde farklı görünüyorsa, ebeveynler çocuk doktorlarıyla konuşmalıdır. Böylece herhangi bir tıbbi sorun ihtimali kontrol edilebilir ve büyük olasılıkla önlenebilir.
Suç Hormonlarda!
Hormonlar, vücuttaki bezler tarafından üretilen kimyasal habercilerdir ve kan dolaşımından geçerek aşağıdakileri etkiler:
- Büyüme
- Cinsel özellikler
- Çocuk sahibi olma yeteneği
- Metabolizma
- Kişilik
- Ruh hali değişimleri
Ergenliği başlatan tetikleyici unsur henüz tam olarak anlaşılamamış olsa da kızlar için 7-11, oğlanlar için 9,5-13 yaş arasında, beynin altındaki hipofiz bezinin salgıladığı iki hormon başlangıç sinyali sayılabilir. Bu hormonlar yumurtalıkların üretime başlamasını sağlayan kadın cinsiyet hormonu östrojen ve testislerin üretime başlamasını sağlayan erkek cinsiyet hormonu testosterondur.
Cinsiyete Özgü Seks Hormonları Hakkında
Cinsiyete özgü seks hormonları, üreme organlarının kişinin ileride çocuk sahibi olabilmesine hazırlık edebilmesi için gelişmelerine yön verir. Östrojen ve testosteron ayrıca, kadınlarda meme gelişimi ve yuvarlak kalçalar, erkeklerde yüzde kıllanma ve kas gelişimi gibi kadın-erkek farklılıklarına yol açan ikincil cinsiyet özelliklerinin gelişmesine neden olur. Olgunlaşan yumurtalıklar ve testisler, artan miktarda cinsiyete özgü seks hormonu üreterek ergenlik sürecini daha da teşvik eder.
Kaynak:
https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/gradeschool/puberty/Pages/Physical-Development-Whats-Normal-Whats-Not.aspx